تا به حال نام اكستاسي را شنيده ايد؟ شايد هم در بين دوستان شما كساني باشند كه اسم اين ماده را شنيده اند يا آن را مصرف كرده باشند؟! اين ماده در قالب قرص هاي شادي بخش به طاعون خفته عصر ما تبديل مي شود...

اكستاسي چيست؟
تركيب MDMA يا ٣ و ٤ متيلن دي اكسي مت امفتامين كه به نام هاي اكستاسي، اكستازي، XTC، E (اي) ، X (اكس) نيز معروف است، در ايران به نام قرص شادي هم شناخته مي شود. اين ماده در ١٩١٤ در آلمان به عنوان كم كننده اشتها مورد استفاده قرار گرفت كه به علت اثرات آن از رده مصرف خارج شد. در دهه ٧٠ ميلادي اين دارو كاربرد مجدد يافت و در روان درماني براي كمك به بيان احساسات بيماران استفاده شد كه در ١٩٨٤ با اثبات اثرات آن روي مغز حيوانات آزمايشگاهي، از رده خارج شد. در ١٩٨٥ در آمريكا، مصرف آن ممنوع اعلام شد.
در سال هاي اخير مصرف آن در آمريكا، به شدت افزايش يافته كه باعث نگراني دولت آمريكا شده است. در دوره زماني خاصي در اروپا، مصرف اين مواد انرژي زا و شادي بخش براي كاهش مصرف ساير مواد مخدر مثل هروئين تشويق شد به طوري كه مصرف آن در اروپا در ١٩٩٥ از ٥٠٠ هزار قرص در سال به ٣٠ ميليون قرص در دو سال بعد رسيد.
٢ درصد مردم امريكا حداقل يك بار اين تركيب را مصرف كرده اند. حداقل يازده و هفت دهم درصد دانش آموزان سال آخر دبيرستان در امريكا يك بار «اكس» مصرف كرده اند. مصرف اين قرص ها در ايران به خصوص در يك سال اخير به شدت افزايش يافته است. جوانان تحصيل كرده و مرفه، مصرف كنندگان اصلي اين داروها هستند بنابراين لازم است عموم مردم و پزشكان با اثرات سوء مصرف اين دارو آشنا شوند.
همچنان كه ذكر خواهد شد مشكل اصلي در مصرف اين ماده، عوارض مزمن آن است. عوارض حاد مصرف، بيشتر در مرتبه اول مصرف و در صورت تداخل با بعضي داروهاي ضد افسردگي پيش مي آيد.

تركيب شيميايي

MethylendioxyMethAmphetamine ٤,٣ ياN, Alpha, DiMethy١ ١,٣ Benzodiazoxide ٥ Ethamine

با فرمول C١١H١٥N٢O كه به نام هاي MDMA يا اكستاسي معروف است.


اشكال رايج دارويي

دارو در آمريكا به صورت قرص هاي خوراكي و جويدني، كپسول و مواد تدخيني و تزريقي موجود است.
قيمت هر قرص بين ١٠ تا ٣٠ دلار است ولي در ايران به قيمت كمتري به خريداران ارائه مي شود (با چه هدفي؟) كه با مارك هاي مرسدس بنز و ميتسوبيشي، $، KO و صليب، موجود است و به علت قابليت ساخت آن كه به راحتي انجام مي شود در لابراتورهاي داخلي هم ساخته مي شود كه خطر وجود مواد اضافي در آن و عوارض آن است. هر قرص خوراكي حاوي ٨٠ تا ١٦٠ ميلي گرم MDMA است. پس از بلعيدن، اثرات قرص پس از ٢٠ تا ٩٠ دقيقه بعد ظاهر مي شود و حدود ٢ تا ٣ ساعت اثرات آن در يك حد حفظ شده و بعد افت مي كند و از ٣ تا ٢٤ ساعت اثرات آن باقي است.

نحوه اثر در مغز

آمين هاي مغز به ويژه نوراپي نفرين و سرتونين وروترانسيمترهاي مسيرهايي هستند كه كارشان بروز خلق است. با توجه به فرضيه آميني،
كاهش عملكرد اين آمين ها باعث افسردگي خواهد شد و افزايش فعاليت آنها باعث بالا رفتن خلق مي شود.
MDMA از طرقي كه ذكر خواهد شد باعث افزايش خلق و احساس نشاط مي شود.

فرضيه تأثير MDMA (اكستاسي) بر مغز:
١- افزايش آزادسازي سروتونين در سيناپس هاي مغزي
٢- بلوك باز جذب سروتونين
٣- افت ميزان سروتونين مغز
٤- اثرات غيرمستقيم بر ميزان دوپامين مغز

عوارض پس از مصرف اكستاسي
اثرات مثبت:
● افزايش شديد احساس خوب بودن در فرد
● افزايش انرژي در فرد
● احساس تمايل براي ارتباط با ديگران و احساس تعلق و نزديكي به ديگران
● احساس عشق و سرخوشي
● دست و دلبازي
● افزايش هوشياري و درك موسيقي
● افزايش حس هاي بويايي و چشايي
● احساس تجربيات و حالات روحي جديد در زندگي
● احساس روشنايي
● تمايل به در آغوش گرفتن و بوسيدن ديگران
● به علت افزايش انرژي در افراد، مصرف كنندگان تمايل به فعاليت شديد و رقص هاي طولاني دارند.

● يك تجربه: الكساندر شوگيلين بيوشيميست آمريكايي كه براي اولين بار روي عوارض اين دارو كار مي كرد پس از يك بار مصرف اكستاسي مي نويسد كوهي كه نزديك منزلم بود و هر روز آن را مي ديدم پس از مصرف اكستاسي طوري به نظرم مي آمد كه دوست داشتم ساعت ها آن را تماشا كنم؟!

اثرات منفي:
● كاهش اشتها
● تغييرات بينايي
● گشاد شدن مردمك ها (ميدرياز)؛ افراد مصرف كننده در محل هاي مصرف مثل ميهماني هاي دوستانه! با وجود كم بودن نور مجبور به استفاده از عينك هاي آفتابي در شب هستند كه علت آن تحريك پذيري با نور است.
●حركات غيرطبيعي چشم (نيستاگموس)
● توهم بينايي (هالوسيناسيون)
● افزايش ضربان قلب و فشارخون (تاكي كاردي و هيپرتانسيون)
● تغيير در نظم حفظ دماي بدن
●فك زدن هاي طولاني (افراد مصرف كننده براي جلوگيري از حالت قفل شدن فك مجبور به مصرف آدامس هستند، تا ساعت ها پس از مصرف ، اين حالت فك زدن هاي غيرطبيعي موجود است).
● لرزيدن، عصبي شدن، عدم تمايل به استراحت
● تمايل شديد به مصرف مجدد اين ماده پس از افت تأثير اوليه

اثرات منفي شديد:
● اثرات شديد احساسي ، اختلال خواب ، كابوس هاي شبانه ، حملات ناگهاني اضطراب (Panic Attack)، ديوانگي (Psychosis)
● انقباض شديد فك و پارگي زبان در اثر فك زدن هاي طولاني (Trisma) در صورت بروز اين حالت بايد از آمپول ديازپام و يا قرص هاي خوراكي آن استفاده كرد.
● عدم تمركز، فراموشي، اختلال در يادگيري (Confusion)
● افزايش دماي بدن و كاهش آب بدن (در پارتي هايي كه اين دارو مصرف مي شود افراد مجبور به مصرف آب فراوان و مكرر هستند و اين مسئله خطرات خاص خود را به دنبال دارد).
● اختلال در مكانيسم نعوظ و نرسيدن به ارگاسم
● تهوع و استفراغ
● كاهش سديم خون در اثر مصرف زياد مايعات (هيپوناترمي)
● سردرد و سرگيجه و تشنج
● آنمي آپلاستيك (سركوب شديد خون سازي مغز استخوان)
● افت شديد خلق در روزهاي پس از مصرف
● خستگي و افسردگي شديد تا يك هفته پس از مصرف
● احتمال اعتياد جسمي كم است ولي احتمال اعتياد رواني بسيار زياد است.
● احتمال سميت كبدي
● صدمه به اعصاب مغزي
● بزرگ شدن پستان در آقايان (ژنيكوماستي)
● احتباس ادراري (Retention)
● تخريب عضلات مخطط (رابدوميوليز) كه در نتيجه افزايش دماي بدن رخ مي دهد و مي تواند به علت رسوب مواد حاصل از اين تخريب در كليه باعث آسيب به اين عضو شود.
● ميزان بروز مرگ در اثر مصرف اكستاسي ٢ در ١٠٠٠٠٠ مصرف كننده است.
●● دختران جوان به علت اثرات هورمون هاي جنسي زنانه، در صورت مصرف اكستاسي در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به افت سديم خون و به دنبال آن تشنج هستند. (ميزان بروز SIADH در ارتباط با استروژن خون افزايش مي يابد).

برخي از موارد منع مصرف:

كساني كه از داروهاي ضدافسردگي مثل فنلزين، ترانيل سيپرومين و ضدافسردگي هايي مثل پروزاك و زولوفت (Zoloft) هم استفاده مي كنند به هيچ وجه نبايد از اكستاسي استفاده كنند. موارد مرگ ناشي از مصرف همزمان اين داروها با اكستاسي گزارش شده است.
علائم مسموميت با اكستاسي (مربوط به بالا رفتن بيش از حد غلظت دارو در خون) به شكل افزايش شديد ضربان قلب، فشارخون، خستگي، گرفتگي عضلاني يا حملات حاد ترس (Panic Attack) است. در صورت بروز علائم فوق شخص بايد فعاليت را كنار گذاشته، بنشيند و مايعات (آب و آب ميوه) به ميزان كافي مصرف كند. در صورت بروز علائم مثل تشنج، كاهش سطح هوشياري و ... هر چه سريعتر به مراكز درماني مراجعه شود. در صورت مصرف همزمان قرص هاي اكستاسي با الكل، عوارض ناشي از دهيدراتاسيون (كاهش آب بدن) تشديد مي شود و در عين حال عوارض اكستاسي بر خلق كاهش مي يابد.

نتايج آخرين تحقيقات:
در يك بررسي انجام شده يا كمك اسكن PET (Positron Emission Tomography) كه روي ٢ گروه ١٤ نفري از مصرف كنندگان اكستاسي (حداقل ٣ هفته مصرف) كه هيچ داروي روان گردان ديگري مصرف نكرده اند و ١٥ نفر كه هيچ دارويي مصرف نمي كنند، نشان داده شد كه ميزان سروتونين در مغز به شدت كاهش يافته است و سلول هاي عصبي حاوي سروتونين آسب ديده اند. لازم به ذكر است كه افراد مورد مطالعه از لحاظ سن و تعداد زن و مرد مشابه بوده اند.

در مقاله اي كه در مجله نوروساينس در ١٥ ژوئن ١٩٩٩ منتشر شد ، نتايج يك تحقيق بر روي ميمون ها به چاپ رسيد. در بررسي اين ميمون ها كه براي مدت ٤ روز و روزي ٢ بار قرص Ecstasy محلول در مايعي را مصرف كرده بودند و ميمون هايي كه فقط همين مايع را استفاده كرده بودند و پس از ٧ سال كالبد شكافي شده بودند مشاهده شد كه تغييراتي در سلول هاي سروتونيني مغز ايجاد شده است كه در لوب فرونتال و نواحي مربوط به فكر كردن، ناحيه هيپوكامپ و نقاط عمقي مغز مربوط به حافظه بوده است.
پس مشاهده مي شود كه مصرف اكستاسي در دراز مدت باعث ايجاد اختلال در قوه تفكر و حافظه و قابليت يادگيري در فرد مي شود. در تحقيقي ديگر مشاهده شد كه پس از مصرف دارو، ميزان سروتونين در مغز به ميزان بيست تا شصت درصد كاهش مي يابد و مشاهده شد كه اثرات مخرب مغزي غيرقابل بازگشت است و تغييراتي در نورون هاي دوپامينرژيك مشاهده شد.
براي درمان اعتياد به اين ماده، به روان درماني و كار سخت گروهي نياز است. هيچ پادزهري (آنتي دوتي) براي مسموميت با اكستاسي وجود ندارد.

درمان

براي درمان اعتياد به اين ماده، به روان درماني و كار سخت گروهي نياز است. هيچ پادزهري (آنتي دوتي) براي مسموميت با اكستاسي وجود ندارد. در صورت بروز علائمي مثل تب شديد، تشنج و تغييرات ضربان قبل (تاكي آريتمي)، درمان علامتي است. از تركيبات ضد افسردگي و آنتي سايكوتيك براي درمان عوارض در روزهاي پس از مصرف استفاده مي شود.

آمفتامین داروئی است که به شدت مخرب بوده و محرک دستگاه عصبی می باشد . این دارو می تواند اعمال دستگاه عصبی را تحت تاثیر قرار داده و اثرات خود را به این ترتیب اعمال می کند . این دارو به راحتی در آزمایشگاه های نه چندان پیشرفته و هزینه اندک قابل تهیه است و بهمین دلیل می تواند توزیع گسترده ای داشته باشد . اسامی متعددی مانند سرعت ،سریع ، مت ، یخ ، کریستال ، شیشه و اشک به آن داده شده است . داروئیست سفید رنگ ، بدبو با طعمی نسبتاً تلخ که به راحتی در آب و الکل حل می شود و این دارو اولین بار در اوایل قرن بیستم به عنوان یک داروی پائین آورنده اشتها و ضد آریزش بکار رفت .

همچنین شکل آن به مت آمفتامین معروف است در اواخر قرن بیستم رواج بیشتری پیدا کرد . مت آمفتامین اثرات شدیدتر نسبت به آمفتامین بر دستگاه عصبی دارد و باعث افزایش حرکت ،  کاهش اشتها و احساس خوشی در فرد می گردد . تاثیرات مت آمفتامین می تواند برای 6 تا 8 ساعت در فرد باقی بماند . هنگام شروع تاثیر در فرد احساس داغی زیادی به وجود می آید که به دنبال آن فرد وارد یک دوره تحریک پذیری شدید شده و حتی ممکن است رفتارهای خطرناک داشته باشد . این دارو کاربرد پزشکی بسیار معدود و خاصی دارد که مهمترین آنها درمان نارکولپسی و همچنین در کوتاه مدت برای درمان چاقی است .

 

گستره مصرف آمفتامین در جمعیت

 

معمولاً مصرف آمفتامین با نژاد جنس و سن بستگی دارد . بیشترین مصرف کنندگان از نژاد سفید و در بین آقایان می باشند . همچنین این دارو در بین دانشجویان و دانش آموزان گسترش بیشتری دارد . معمولاً در محیط های دانشجوئی از آن به نام قرص حافظه یاد می شود که در شب های امتحان توسط دانشجویان مصرف می شود . همچنین اخیراً در باشگاه های ورزشی و پرورش اندام به همراه قرص یا مواد نیروزا برای ورزشکاران تجویز می شود .

 

راه مصرف آمفتامین

 

معمولاً به صورت خوراکی - استنشاقی ،  دود کردن در سیگار یا تزریق داخل وریدی مصرف می شود و بهمین دلیل تاثیر دارو براساس راه مصرف متفاوت است . بلافاصله بعد از مصرف این مواد یک دوره بسیار سریع و گذرای احساس داغی در فرد ایجاد شده که بسیار خوشایند است و معمولاً چند دقیقه بیشتر طول نمی کشد . معمولاً در هنگامی که به صورت خوراکی مصرف شود اثرات خودرا حدود 15 تا 20 دقیقه ظاهر می سازد . این دارو مانند سایر داروهای مخدر الگوی مصرف خاص خود را دارد . و چون اثرات سرخوشی آور آن خیلی سریع کاهش می یابد (نسبت به اثرات دارو تحمل ایجاد می شود ) معتادان به این دارو مصرف آن را به کرات انجام می دهند .

 

اثرات کوتاه مدت آمفتامین

 

مت آمفتامین به عنوان یک داروی محرک قوی حتی در مقادیر کم باعث ایجاد هوشیاری ، افزایش فعالیت های حرکتی و کاهش اشتها می گردد . سرخوشی شدید گذرا در هنگاهی که این دارو به صورت دود کردن  در سیگار یا تزریق وریدی استفاده شود نیز گزارش شده است . استفاده از این دارو به صورت خوراکی علاوه بر این ، احساس سرخوشی طولانی مدتی راحتی برای نصف روز سبب می شود . این اثر به دلیل توانائی آمفتامین در تحریک شدن میانجی عصبی شیمیائی دوپامین است که در نواحی احساس سرخوشی در مغز اتفاق می افتد آمفتامین اثرات سمی نیز دارد که عبارت است از تخریب سلول های عصبی حاوی دوپامین . این اثر سمی با افزایش شدید دمای بدن هم مربوط است . در کنار آن تب بالا ممکن است به تشنج نیز منجر می شود .

 

اثرات طولانی مدت آمفتامین

 

مصرف طولانی مدت آمفتامین باعث اعتیاد و همچنین تخریب نورون ها می گردد و مضافاًً اینکه مصرف کنندگان آمفتامین با عوارضی مانند رفتارهای خشونت بار – اضطراب – گیجی و از دست دادن بویائی نیز مواجه خواهند بود . عوارض روانی دیگری مانند ترس از جمع ، بدبینی ، هذیان های شنوائی ، اختلالات شخصیتی نیز دیده می شود . این عوامل می تواند به تفکراتی مانند خودکشی بیانجامد . تحمل نسبت به آمفتامین نیز ایجاد می شود و بنا براین برای رسیدن به اثرات اولیه نیاز به مقادیر بالاتری از دارو وجود دارد و بنابراین احتمال مسمومیت نیز وجود دارد . هرچند که در هنگام ترک اثرات شدید بدنی در افراد دیده نمی شود اما عوارضی مانند افسردگی ، اضطراب ، خستگی ، ترس ، عصبانیت از عوارض روانی ترک مصرف آمفتامین می باشد . تحقیقات علمی زیاد در مورد اثرات سمی آمفتامین در مغز نشان داده است که بیشتر از 50% از سلول های حاوی دوپامین مغز پس از این مصرف مواد برای زمان بیشتر از یکبار تخریب می شوند . تحقیقات علمی همچنین تائید کرده اند که نورون های حاوی سروتونین نیز توسط این مواد تخریب می شوند . به همین دلیل معتقدند که مصرف مت آمفتامین و آمفتامین هرچند اثراتی شدید از خود به جا می گذارند اما تفاوت های زیادی با کوکائین دارند که مهمترین آنها این است که آمفتامین و مت آمفتامین در آزمایشگاه تولید شده در حالی که کوکائین منشاء گیاهی دارد و اثر آن حدوداً 20 تا 30 دقیقه است در حالیکه اثر مت آمفتامین و آمفتامین بین 8 تا 24 ساعت باقی می ماند . کوکائین حدود یکساعت در بدن می ماند اما مت آمفتامین حدود 12 ساعت در بدن می ماند ، کوکائین برخی مصارف پزشکی را دارد در حالی که آمفتامین فاقد مصارف پزشکی مهمی است .

 

اثرات پزشکی و بهداشتی آمفتامین

 

مصرف آمفتامین و مت آمفتامین می تواند اثرات قلبی ، عروقی مهمی را ایجاد کند که مهمترین آنها افزایش سرعت ضربان قلب ، نامنظم بودن ضربان قلب ، افزایش فشار خون ، به همین دلیل پاره شدن رگ های خونی مغزی که سکته مغزی به دنبال دارد . افزایش دمای بدن نیز از عوارض مصرف می باشد که سبب تشنج در فرد می شود که به مرگ هم منجر می شود .

مصرف طولانی مدت مت آمفتامین همچنین باعث ایجاد التهاب در عضله قلبی و عوارض رفتاری شدیدی نیز در این افراد ایجاد می شود و عوارض روانی متعددی مانند اضطراب ، ترس و دوری از اجتماع که حتی ممکن است برای سالها در فرد باقی بماند از دیگر عوارض مصرف آمفتامین ها می باشد . چون در تولید مت آمفتامین از سرب نیز استفاده می شود احتمال مسمومیت با سرب با آمفتامین نیز وجود دارد .

 

اثرات آمفتامین بر جنین

 

خوشبختانه مصرف این ماده در کشور ما رواج زیادی ندارد و بین خانم ها بسیار نادر است اما در کشورهای غربی موارد متعددی از خانم های باردار که مت آمفتامین مصرف کرده اند گزارش شده است . مصرف آمفتامین و مت آمفتامین می تواند باعث بروز سقط جنین یا تولد زودرس شود که به همین دلیل نوزادان از نظر رشد ناقص بوده و بایستی که از آنها نگهداری ویژه شود . این فرزندان هنگامی که به سن رشد رسیدند عوارضی مانند از دست دادن توان پاسخ گوئی به تحریکات و همچنین بی قراری بسیاری را نشان دادند به علاوه مادرانی که آمفتامین را مصرف کرده اند جنین هائی را به دنیا آورده اند که از نظر تکامل ناقص بوده اند ، در معتادان به آمفتامین نیز خطر ابتلا به بیماری هائی نظیر ایدز و هپاتیت BوC بسیار بالاست

.

تعريف: به تمامي تركيبات شيميايي گفته مي شود كه مصرف آنها باعث دگرگوني در سطح هوشياري مغز شود. مثل حالت سرخوشي و لذت، خواب آلودگي و سستي.

 1)depressant
مواد مخدري كه واكنش هاي مغز را اهسته ميكند.
اثرات: - كم شدن سرعت تنفس و ضربان قلب - كم شدن فشارخون - خواب اور
مثال: هروئين - ترياك - مورفين

2)stimulant
مواد مخدري كه به سيستم عصبي بدن سرعت ميبخشد.
اثرات:
- بيشتر شدن سرعت تنفس و ضربان قلب - بيشتر شدن فشارخون
*براي ايجاد احساس هيجان و جلوگيري از خواب استفاده ميشود.
مثال: كوكائين - نيكوتين

3)hallucinogen
مواد مخدري كه باعث حالتهايي مثل هذيان ميشود.
اثرات:
- از دست دادن حافظه - لرزش - حالت استفراغ - عوض شدن اخلاق
مثال: LSD - PCP

4)inhalnt
مواد مخدري كه از طريق استنشاق (توسط دماغ) استفاده ميشود.
اثرات: - اهسته شدن فرايند مغز - بيشتر شدن ضربان قلب - سردرد
مثال: ماريجوانا

برخي سرعت مسموميت توسط مواد مخدر:

- خوردن: بين 20 تا 30 دقيقه
- تزريق كردن
a) رگ: بين 15 تا 30 ثانيه
b)ماهيچه: بين 3 تا 5 دقيقه
- استنشاق: بين 5 تا 8 ثانيه
- ريختن در چشم: بين 3 تا 5 دقيقه

- ايا ميدانستيد بزرگترين کشور توليد کننده مواد مخدر جهان افغانستان است .
- ايا ميدانستيد از تقريبأ هر 20 نفر يک نفر در ايران "معتاد" است.


آثار موادمخدر بر بدن:

مهمترين محل اثر موادمخدر بر مغز است. در مغز گيرنده هايي وجود دارد كه اين مواد بر آنها اثر مي كنند. اين گيرنده ها به 3 گروه تقسيم مي شوند:

1 _ اثر بر گروه اول سبب تنظيم و كاهش احساس درد، كاهش فعاليت مركز تنفس، يبوست و اعتياد مي شود.

2 _ اثر برگيرنده هاي دوم سبب كاهش احساس درد، افزايش حجم ادرار و ايجاد حالت آرامش مي شود.

3 _ اثر موادمخدر بر گيرنده هاي گروه سوم سبب كاهش احساس درد مي شود.

حدود بيست و پنج سال پيش مشخص شد كه در بدن انسان موادي شبيه موادمخدر [مرفين] توليد مي شود كه مهمترين آنها به نام آندورفين ها و آنكفالين ها است. به طور طبيعي وقتي بدن دچار آسيب هاي دردزا و حوادث ناراحت كننده مي شود مغز اين مواد را ترشح مي كند و سبب كاهش احساس درد و ناراحتي مي شود.

اثر موادمخدر بر روي سيستم پاداش:

در شرايط معمولي وقتي بشر از انجام دادن كاري لذت ببرد و به عبارتي ديگر پاداش بگيرد، از مناطق پاييني مغز او موادي به اسم دوپامين و نوراپي نفرين ترشح مي شود و بر روي قشر و ساير مراكز حياتي آن اثر مي كند و احساس لذت و پاداش به او دست مي دهد و سعي در تكرار آن عمل دارد.یکي از آثار مهم موادمخدر فعال كردن همين سيستم است.بنابراين كساني كه يك بار با اين مواد آشنا مي شوند چون سيستم پاداش در مغز آنها تقويت شده، تمايلي شديد به تكرار مصرف آنها پيدا مي كنند.از بين موادمخدر هروئين خيلي راحت تر در چربي حل مي شود. مغز انسان مقدار زيادي چربي دارد، بنابراين در مقايسه با مرفين و مشتقات آن، هروئين پس از مصرف در طي زمان كوتاه تري روي مغز اثر مي كند بنابراين آثار پاداش دهنده و خوشي آور و ضد درد سريع تري دارد.كدئين كه از مشتقات ترياك است به آساني در سيستم گوارش جذب شده و در بدن تبديل به مرفين مي شود. در يك مطالعه روشن شده كه در معتادان، يكي از آثار مصرف موادمخدر كاهش جريان خون در بعضي از نواحي مغز است.

اما گذشته از آثار ثابت شده مواد مخدر، مردم ممكن است با باورهاي غلط زير، اقدام به مصرف آنها كنند.

1- براي تسكين درد: اين مواد واكنش انسان را نسبت به حس درد كاهش مي دهند و روي عامل اصلي ايجاد درد هيچگونه اثري ندارند. بسياري از بيماري هاي بشر با درد همراه است، از جمله اضطراب، افسردگي، بيماري هاي استخوان و مفاصل، سرطان ها و بيماري هاي عفوني.اما مصرف كنندگان و توصيه كنندگان به مصرف مواد توجه ندارند كه نسبت به اثر ضد درد اين مواد تحمل ايجاد مي شود. يعني مثلا در پنجمين مصرف براي اينكه همان درد اوليه كاهش يابد بايد مقدار بيشتري مصرف شود، كه اين مقدار گاهي تا 30 برابر مقدار مصرف اوليه لازم مي شود.

2 _ عقيده غلط ديگري كه وجود دارد، اثر اين مواد بر روي بيماري هايي مثل قند يا ديابت است. به نظر مي رسد چنين باورهاي غلطي توسط قاچاقچيان دامن زده مي شود تا درآمد مالي بيشتري كسب كنند. يا مصرف كنندگان اين ادعا را مطرح مي كنند تا خود را گناهكار جلوه نداده، بگويند ما براي پيشگيري يا درمان اين بيماري ها، مواد مصرف مي كنيم. در هيچ تحقيق علمي اثر پيشگيري كننده و درماني براي اين مواد ثابت نشده است.

3 _ گاهي افراد بي اطلاع توصيه مي كنند كه مصرف موادمخدر براي كاهش آلام روحي و اضطراب و افسردگي و ساير بيماري هاي رواني كه نسبتا شايع و به شدت آزاردهنده هستند، مفيد است.اضطراب معمولا باتنگي نفس، احساس خفگي، تپش و احساس ناراحتي در قلب، سنگيني سر، احساس درد و ناراحتي در شكم و درد در ساير قسمت هاي بدن همراه است.تفكر غلط اثر تسكيني موادمخدر بر بيماري هاي رواني و اضطراب از آنجا ناشي شده كه اين مواد داراي اثر تسكين بخش و آرام بخش هستند، هر ماده آرام بخشي علائم ظاهري اضطراب را كاهش مي دهد، اكثر بيماري هاي روحي همراه اضطراب هستند، افسردگي كه بيماري قرن است در بسياري از موارد همراه با اضطراب است. بنابراين در اوايل مصرف، شخص كه به هر علت دچار اضطراب و ناآرامي روحي است ممكن است با مصرف مواد احساس آرامش كند. اما اين پديده ثابت شده كه در افراد مضطراب و ناآرام پس از اولين مصرف، خطر اعتياد بسيار بالا است و مواد اعتيادآور قطعا پس از مدتي، خود افسردگي زا و به تبع آن اضطراب آور خواهند بود.يعني در نهايت نه تنها با مصرف موادمخدر افسردگي، اضطراب و آلام روحي انسان كاهش مي يابد، بلكه تشديد هم مي شود زيرا تغيير خلق و ايجاد حالت شادي كاذب توسط موادمخدر فقط در اوايل مصرف ايجاد شده است.نوجوانان و جوانان در مقطعي از زندگي خود هستند كه بحران و ناآرامي روحي و اضطراب فراواني دارند و به همين دليل است كه با اولين آشنايي ها خطر اعتياد در آنها زياد است. نوجوان روابط اجتماعي و خانوادگي آرام و حمايت كننده اي لازم دارد تا آلام روحي او كاهش يافته به سمت اعتياد نرود.

4- توصيه ديگري كه ناآگاهان براي مصرف موادمخدر دارند در مورد مشكلات روابط جنسي مردان به خصوص مردان جوان است. مشكلات جنسي در آنان معمولا ريشه در هيجانات و اضطرابات شخص دارد اگر اين مواد در موارد نادري از مشكلات فوق بكاهد، در طولاني مدت باعث ايجاد افسردگي و كاهش ميل جنسي مي شود.

5 _ مواد مخدر يعني مشتقات مرفين حركات پيش برنده روده ها را كند مي كند و ترشحات آن را كاهش مي دهد.دردهاي دستگاه گوارش مي تواند ناشي از افزايش حركات دودي روده ها باشد. در اسهال اين حركت سريع و گاهي دردناك مي شود. در بسياري از هيجانات و اضطراب ها حركات لوله گوارش مختل شده، افزايش يا كاهش مي يابد. مثلا در روده هاي تحريك پذير عصبي دل درد، دل پيچه يا اسهال و يبوست متناوب وجود دارد. اگر مبتلايان به اين بيماري ها با موادمخدر آشنا شوند، خطر اعتياد جدي است. مثلا در مورد اسهال كه همراه با افزايش حركات روده اي است، اگر مشتقات ترياك در دسترس شخص بيمار قرار بگيرد با توجه به كند كردن حركات پيش برنده روده و بهبود ظاهري اسهال خطر اعتياد بعدي را دارد.

6 _ متأسفانه بعضي از كساني كه پس از رانندگي ممتد دچار خستگي مي شوند پس از چند بار مصرف و احساس رفع خستگي و سرخوشي كاذب، در دام اعتياد گرفتار مي شوند.

7 _ اين مواد حالت خمودگي، ابرگرفتگي شعور و با آگاهي ايجاد مي كنند يعني مي توانند بيداري بيش از حد بشر را كاهش دهند. زندگي پيچيده امروز، نياز به كار فكري زياد و گاهي خسته كننده دارد در واقع آدم هاي پركار و آنهايي كه در زندگي روزمره با مسايل پيچيده برخورد مي كنند مجبورند با تمام قواي فكري و ذهني خود وارد ميدان شوند. يعني بشر امروز براي تطابق با شرايط روزمره، بيش از حد بيدار و شايد دائم در حال جنگ فكري است، در حد اعلاي اين پديده بعضي آدم ها همانند خروس جنگي دائم هوشيارتر از مردم ديگر هستند. موادمخدر و الكل اين حالت بيداري بيش از حد را كاهش مي دهد. بنابراين آنهايي كه كار فكري شديد، يكنواخت و خسته كننده مي كنند با اولين آشنايي ها در معرض ابتلاي به اعتياد هستند و موادمخدر و الكل ابتدا آنها را آرام مي كند اما پس از مدتي قدرت مبارزه، كار و ثمر بخشي را از آنها مي گيرد.

8-قسمت اعظم دردهاي بشر روانزاد است، انواع كمردردها، پشت درد، سردرد، دل دردهاي مزمن، دردهاي عضلاني و استخواني، مي تواند جنبه رواني داشته باشد. كساني كه با مراجعه به پزشكان مختلف و استفاده از روش هاي مرسوم فرهنگي، تسكيني براي درد خود نمي يابند، در مقابل مواد مخدر بسيار آسيب پذير هستند.اين مواد اصل درد و عامل ايجاد كننده درد را از بين نمي برند فقط شخص را نسبت به درد بي تفاوت مي كنند.مثلا اگر كسي شكستگي داشته باشد، درد ايجاد شده سبب كم حركتي يا بي حركتي عضو شكسته شده مي شود و فرصتي براي محل شكسته ايجاد مي شود تا استخوان سازي صورت گرفته و محل شكستگي ترميم يابد اما مواد مخدر واكنش انسان را به درد كه همان بي حركتي و كم حركتي است از بين برده و عضو حركت كرده مي تواند جوش خوردن شكستگي را به تاخير بيندازد.

9 _ در مسير اعتياد بتا آندورفين ها كه مواد شبه مخدر درونزا هستند كاهش مي يابد، زيرا با ورود مواد مخدر خارجي به بدن سلول هاي مغز شخص معتاد تنبل شده و اين مواد درونزا را ترشح نمي كنند و مرفين خارجي جاي شبه مرفين هاي مفيد و توليد شده در بدن شخص را مي گيرد.بنابراين پس از ترك اعتياد و در حين آن كه مواد مخدر خارجي به بدن نمي رسد و مغز، ديگر مواد شبه مرفين درونزا ترشح نمي كند، درد و حالت روحي ناخوش و اضطراب و بي قراري در شخص زياد است كه البته پس از مدتي كه از ترك بگذرد مجددا مغز مواد لازم را ترشح خواهد كرد.

10 _ با كاهش آندورفين ها [مواد شبه مرفين درونزا] در مغز شخص معتاد و بدن او، خاصيت دشمن كشي مونوسيت ها كه از سلول هاي دفاعي بدن هستند كاهش مي يابد. بنابراين شخص معتاد نسبت به افراد سالم به عفونت ها حساستر است و زودتر مبتلا مي شود.

مواد مخدر آن دسته از سلول هاي دفاعي بدن را كه مسئول از بين بردن مهاجمان به بدن هستند، كاهش مي دهند و نيز با كاهش فعاليت آنها مي توانند سبب رشد سلول هاي سرطاني شوند.


اعتياد و اثر مواد مخدر بر دستگاه عصبي مرکزي:

موادي که دستگاه عصبي مرکزي را تغيير مي دهند مواد روان گردان هستند (الکل ؛ نيکوتين ؛ کوکائين) و موادي امثال اينها که اعتياد به آنها مشکل بزرگ بعضي از جوامع امروزي است. همچنين کافئين که در قهوه و نوشابه ها يافت مي شود از جمله مواد روان گردان هستند. تمام اين مواد مي توانند باعث وابستگي رواني مصرف کننده شوند و مهم تر از آن اين است که باعث وابستگي جسمي نيز مي شود.
اعتياد پاسخي فيزيولوژيک است که مصرف پي در پي مواد مخدر موجب آن مي شود و عملکرد طبيعي نورونها و سيناپس هارا تغيير مي دهد.هنگامي که عملکرد نورون يا سيناپسي توسط مواد مخدر تغيير کرد از آن پس آن نورون يا سيناپس به طور طبيعي به کار خود ادامه نمي دهد مگر با بودن موادمخدر.

شخص با مصرف پي در پي مواد مخدر به آن معتاد مي شود و بدن او نسبت به آن ماده مخدر عادت مي کند.شخص معتاد بايد با گذشت زمان مقدار ماده مخدر مصرفي اش را افزايش داده تا نياز بدنش تامين شود.نيکوتين ماده اي اعتياد آور است که در برگهاي گياه تنباکو يافت مي شود.اين ماده بسيار سمي است و حدود60 ميلي گرم از آن براي انسان مرگ آور است. نيکوتين سريعا وارد جريان خون شده و در بدن به گردش در مي آيد.عملکرد نيکوتين در مغز شبيه به عملکرد انتقال دهنده عصبي استيل کولين است.
نيکوتين به دليل شباهت ساختاري با استيل کولين به محلهاي مخصوصي در سلول عصبي که به طور طبيعي محل ها گيرنده هاي استيل کولين هستند متصل مي شوند.اين جايگاهها از مراکز کنترل مغز هستند که بسياري از فعاليت هاي مغزي را کنترل مي کنند.اتصال نيکوتين به سلولهاي عصبي موجب تغييرات بسياري مي شود پس از مدتي بدن فرد سيگاري تنها در حضور نيکوتين به جاي استيل کولين به طور طبيعي کار مي کند و در حضور حذف نيکوتين حالت طبيعي بدن مختل مي شود.هنگام بدست آمدن اين حالت تنها راه برگشت بدن به حالت طبيعي کشيدن سيگار است.در اينجا است که مي گوييم فرد سيگاري معتاد به کشيدن سيگار است.

داروهاي روان گردان نوعي مواد مخدرند که در تسکين درد و القاي خواب نقش بسزايي دارند. بسياري از اين مواد از گياهان تيره خشخاش به دست مي آيند. مواد مخدري که از ترياک استخراج مي شوند شامل: مورفين، هروئين و کدئين هستند. پزشکان براي تسکين درد بيماران گاه کدئين تجويز مي کنند. مورفين نيز يکي از موثرترين تسکين دهنده هاي درد مي باشد که امروزه در پزشکي مورد استفاده قرار مي گيرد. گيرنده هاي درد محرکهايي که باعث درد مي شوند را شناسايي مي کنند.درد در بدن نقش اهميت زايي دارد درد به ما مي گويد که يکي از بافتهاي بدن ما زخمي و يا آسيب ديده شده است.وقتي عضوي آسيب ديده مي شود از انتهاي اعصاب آسيب ديده ي آن پيام هايي انتقال داده مي شود که باعث احساس درد مي شود.پيامهاي عصبي حامل درد را به نخاع و سپس به مغز انتقال مي دهند.پس از رسيدن پيام عصبي درد به طناب عصبي؛ پيام درد بوسيله گروهي از انتقال دهنده هاي عصبي به نام انکفالين ها سرکوب مي شوند.زماني که انکفالين ها به نورونهاي نخاع مي پيوندند از انتقال پيام به مغز جلو گيري مي کنند .مواد مخدر عملکردي مشابه به انکفالين ها دارند و به گيرنده هاي پروتئيني درد در طناب عصبي مي پيوندند و از انتقال پيام درد به مغز و احساس درد جلوگيري مي کنند.


- مشروبات الکلي

-با نوشيدن مشروبات الکلي ، الکل بسرعت در معده و روده جذب شده و با انحلال در آب پلاسما وارد جريان خون مي شود. الکل چند مرکز را در مغز تحت تاثير قرار مي دهد. اين مراکز به ترتيب اثر عبارتند از :
1- بافت خاکستري که بزرگترين قسمت مغز است.سلولهاي اين بافت ، اطلاعات حسي شما را پردازش مي کند، فرآيند تفکر و هوشياري شما را به عهده دارد و آغازگر بيشتر حرکات ماهيچه اي شماست.
الکل در اين بخش ، کار مراکز رفتارهاي بازدارنده (نه نوروترانسميترهاي بازدارنده) را مختل مي کند. در اين صورت شخص پر حرف مي شود ، اعتماد به نفس بيشتري احساس مي کند و ديگر چندان به قوانين بازدارنده اجتماعي پايبند نيست.
پردازش اطلاعات حسي را کند مي کند در نتيجه شخص در حسهاي پنجگانه خود دچار مشکلاتي مانند تاري ديد، کاهش شنوايي ، بي حسي پوست و غيره مي شود و آستانه درد نيز در او بالا مي رود (درد را کمتر حس مي کند) فرآيندهاي فکري را متوقف مي کند و اين باعث مي شود شخص نتواند بخوبي قضاوت يا فکر کند.

2- دستگاه ليمبيک که احساسات و حافظه را کنترل مي کند. وقتي الکل بر اين بخش اثر مي گذارد شخص دچار احساسات اغراق آميز (مانند خشم ، پرخاش ، تهاجم) و ضعف حافظه مي شود.

3- مخچه که حرکت ماهيچه هاي بدن را هماهنگ مي کند. به زبان ساده ، مخچه با اثرگذاري بر سيگنال هاي حرکتي ماهيچه ها، دقيق و بي نقص بودن حرکات را کنترل مي کند و مانع لرزش اعضا يا ناشيانه بودن و بروز اشتباه در حرکات مي شود. با تاثير الکل بر اين بخش ، حرکات ماهيچه اي ناهماهنگ خواهد شد. علاوه بر هماهنگي حرکات ارادي ، مخچه هماهنگي حرکات ظريف موردنياز براي حفظ تعادل را نيز به عهده دارد؛ بنابراين با رسيدن الکل به مخچه ، شخص تعادل خود را براحتي از دست مي دهد. تلوتلو خوردن آدم مست به همين علت است.

4- بصل النخاع يا ساقه مغز. تمامي اعمال غيرارادي بدن مانند تنفس ، تپش قلب ، دما و هشياري را کنترل مي کند. وقتي الکل به مراکز بالايي بصل النخاع مي رسد به شخص احساس خواب آلودگي دست مي دهد که با افزايش BAC ممکن است به بيهوشي بينجامد. اگر BAC به قدري زياد شود که بتواند بر اين فعاليت ها اثربگذارد شخص ممکن است به کندي نفس بکشد يا فشار خون و دماي بدن افت کند و در نهايت به کاهش و توقف اين علايم حياتي و مرگ بينجامد.

اعتیاد نیز مانند بسیاری از بیماری ها دلایل ژنتیكی دارد. در گذشته دانشمندان تفاوت های زیست شناسی كه ممكن بود افراد را نسبت به اعتیاد كمتر یا بیشتر آسیب پذیر كند، جست وجو می كردند. برای كشف این موضوع آنها از مدل های حیوانی به ویژه موش استفاده كردند. البته راه های مختلف اعتیاد در موش و انسان كاملا شبیه به هم نیست اما وجود ژن هایی در موش برای داشتن استعداد معتاد شدن راهنمای خوبی برای جست وجوی این ژن ها در انسان شد. ژن ها از طرق مختلف این آسیب پذیری را افزایش می دهند. تائید موروثی بودن این بیماری از دنبال كردن شجره های مختلف به دست آمد، كه این تائید با مقایسه توالی DNA افراد سالم و بیمار حاصل شد. اما آرایش ژنتیكی یك فرد نمی تواند او را محكوم به معتاد شدن بكند و نباید نقش محیط را نادیده گرفت.
 این كه شما مستعد معتاد شدن هستید به این معنا نیست كه شما حتما معتاد می شوید بلكه تنها معنی آن این است كه بیشتر از بقیه مراقب خود باشید. در ضمن استعداد ابتلا به اعتیاد از نظر ژنتیكی در نتیجه واكنش ژن های زیادی است و مانند بیماری های تك ژنی دارای یك ژن انحصاری نیست. لازم به ذكر است كه انواع مختلف اعتیاد دارای ژن های متفاوتی هستند. برای مثال ژ ن های اعتیاد به الكل با مواد مخدر به میزان زیادی متفاوت است هر چند كه در برخی موارد شباهت هایی نیز به چشم می خورد. مثلا وجود آال A۱ ژن گیرنده دوپامین نه تنها در افراد معتاد به الكل بلكه در معتادین به كوكائین نیز بسیار شایع تر است. اما نقطه مقابل ژن های مستعد كننده ژن های محافظ اند. تمام مواردی كه در مورد ژن های مستعد كننده وجود دارد در مورد ژن های محافظ نیز صادق است. بنابراین داشتن ژن های محافظ نیز نباید باعث شود تا مراقب خود نباشیم و مسئله محیط را از یاد ببریم.

هردم از اين باغ بري مي‌رسد تازه‌تر از تازه‌تري مي‌رسد
و آنقدر خواهد رسيد كه ترياك در مقابل آنها ............؟

يكي از موادمخدر جديد كه در بازار قاچاق عرضه مي‌شود آيس ، شيشه يا كريستال است. وجه تسميه اين ماده‌مخدر به اين دليل است كه شكل ظاهري اين ماده شبيه شيشه‌اي كه خرد و پودر شده باشد و يا تكه‌هاي ريز يخ و يا خرده‌هاي ريز نبات است. به اين دليل به آن در كشور ما شيشه گفته مي‌شود و در اروپا و آمريكا بيشتر به نام آيس شناخته مي‌شود. شابو كه در آسياي جنوب‌شرقي و خاوردور رواج دارد نيز شباهت‌هايي با اين ماده دارد. تحقيقات نشان مي‌دهد كه مهمترين تركيب اين ماده‌مخدر آمفتامين است. سابقه توليد و مصرف آمفتامين به قبل از جنگ جهاني دوم مي‌رسد و در زمان جنگ جهاني دوم به عنوان يك داروي مؤثر در رفع افسردگي سربازاني كه مشغول جنگ بودند و يا نيروهايي كه قرار بود چندين شبانه‌روز را به صورت پيوسته به نبرد مشغول باشند و فرصت استراحت نداشتند براي بالا بردن سطح انرژي آنان استفاده مي‌شد. با گذشت زمان و مشخص شدن عوارض خطرناك اين ماده و اعتياد به آن كاربرد اين ماده به عنوان دارو به تدريج كنار گذاشته شد اما سوداگران و توليدكنندگان موادمخدر استفاده از اين ماده را در تهيه موادمخدر در دستور كار خود قرار دادند. شايد اولين و مهمترين ماده‌مخدري كه از آمفتامين به دست آمد و در سطح وسيع مورد مصرف قرار گرفت اكستازي باشد. قرص اكستازي از چند سال پيش به ندرت در كشور ما مشاهده و مصرف مي‌شد اما در سال‌هاي اخير مصرف آن افزايش يافت و انواع و اقسام اين قرص در بازار قاچاق مشاهده شده است.

مصرف اكستازي در پارتي‌ها وميهماني‌ها به عنوان يك ماده انرژي‌زا مصرف مي‌شود و مصرف‌كنندگان آن مي‌توانند ساعت‌ها بدون استراحت بيدار بمانند و از انرژي‌هاي نهفته يا ذخيره شده در جسم خود در حد بالايي بهره‌برداري نمايند كه پس از مدتي شديداً با كمبود انرژي مواجه‌ مي‌گردند كه از ظاهر آن‌ها كاملاً مشخص مي‌شود. متأسفانه يكي از تبليغات غلط در مورد اين ماده‌مخدر اين است كه حتي رسانه‌هاي جمعي از آن به عنوان قرص شادي ياد مي‌كنند درحاليكه اين ماده از خود هيچ‌گونه انرژي و شادي ندارد و انرژي‌هاي ذخيره شده جسم را به يكباره آزاد مي‌كند و انرژي كه بايستي در طول چندين شبانه‌روز مصرف شود ، يك‌شبه استفاده مي‌شود و بعد از تمام شدن اثر آن شخص مصرف‌كننده به شدت احساس ركود و خستگي مي‌كند و اين آغازي است براي مصرف دوباره و دوباره تا اعتياد كامل كه متأسفانه مصرف‌كنندگان اكستازي به طرف شيشه و كراك كشيده شده‌اند .
در حال حاضر آمار مراجعه‌كنندگان به كنگره 60 نشان مي‌دهد مصرف شيشه در مقايسه با اكستازي افزايش بيشتري يافته است. شيشه تقريباً همان خواص اكستازي را دارد با اين تفاوت كه اكستازي اغلب به صورت قرص و خوراكي و به ندرت به وسيله روش جذبي از طريق پوست استفاده مي‌شود اما شيشه به صورت تدخين يا كشيدني. براي مصرف شيشه ابزار مخصوص وجود دارد كه به آن پايپ  گفته مي‌شود و شبيه يك چپق شيشه‌اي است كه كاربرد آن بيشتر در خارج از ايران مشاهده شنشئگي حاصل از مصرف اين ماده تقريباً شبيه هيچ مادمخدر ديگري نيست. عوارض مصرف اين ماده ، بسيار خطرناك و سنگين است. مصرف‌كنندگان اين ماده در ابتداء مصرف پس از مصرف گاه تا 72 ساعت حتي يك دقيقه نمي‌خوابند. در اين مدت توهم شديد و خيره شدن به يك نقطه خاص براي چندين ساعت و همينطور رفتارهاي بي‌پروا ، از حالات نشئگي اين ماده محسوب مي‌شود. بعضي از مصرف كنندگان شيشه پس از مصرف با توجه به توهم شديد به تصور پرواز خود را از پنجره ساختمان چند طبقه به پايين پرتاب كرده‌اند. پس از بين رفتن اثر اين ماده شخص مصرف‌كننده طوري احساس خستگي و كوفتگي مي‌كند كه ممكن است حدود 48 ساعت يا 2 شبانه‌روز به صورت پيوسته خواب باشد و پس از بيداري سر دردهاي شديد ، بي‌قراري ، لرزش و حركات غيرعادي اعضاء بدن مثل دست و سر از حالات آن است. ده است. اما در كشور خودمان مصرف‌كنندگان شيشه ابزار ديگري را جايگزين اين چپق شيشه‌اي يا پايپ كرده‌اند كه به راحتي با يك لامپ درست مي‌شود. به اين صورت كه انتها يا سرپيچ لامپ روشنايي را جدا كرده و آن را به همراه محتويات لامپ بيرون‌ مي‌آورند ، سپس شيشه را داخل اين حباب توخالي ريخته و با قرار دادن يك لوله خودكار در داخل آن و مسدود كردن انتهاي آن با ماده‌اي مثل آدامس ، آماده مصرف مي‌شود. در مرحله بعد با شعله فندك شيشه داخل حباب را از بيرون حرارت مي‌دهند و از طريق لوله‌اي كه از انتهاي حباب بيرون آمده است به صورت كشيدني مصرف مي‌شود.

مصرف‌كنندگان شيشه براي از بين بردن اين حالت معمولاً دوباره مصرف مي‌كنند و مانند ساير موادمخدر فرايند اعتياد آغاز مي‌شود و پس از مدتي مصرف‌كننده شيشه تبديل به يك معتاد تمام‌عيار مي‌شود كه البته با معتادان و مصرف‌كنندگان ساير موادمخدر مثل ترياك و حتي هرويين بسيار تفاوت دارد. عوارض مصرف شيشه را در طول چندماه ، حتي مصرف هرويين در طول چندين سال به وجود نمي‌آورد. مصرف‌كننده شيشه در حالت خماري آن دست به حركات جنون‌آميزي مي‌زند كه شايد از ديوانگان زنجيري هم سر نزند. از مهمترين عوارض طولاني مدت مصرف شيشه كه معمولاً بعد از گذشت كمتر از 6 ماه مصرف خود را نشان مي‌دهد اختلال شديد در عملكرد دريچه پروستات است كه معمولاً ادرار و اسپرم با هم دفع مي‌شوند. آسيب‌هاي شديد كبدي و جوش‌هاي صورت ، كوچك شدن بيضه‌ها به همراه درد شديد و تضعيف قواي جنسي از ديگر عوارض اين ماده‌مخدر خطرناك است. متأسفانه در صحبتهاي عاميانه گفته مي‌شود كه شيشه چون مرفين ندارد پس اعتياد هم ندارد. درحاليكه براساس نتيجه تحقيقات علمي و مشاهدات و تجربه‌هاي عيني ، هر ماده اي كه مصرف آن انسان را از تعادل طبيعي خارج كند مستقيماً روي سيستم توليدكننده مواد شبه‌افيوني و ضددرد اثر مي‌گذارد و باعث تخريب آن مي‌شود. طيف تركيبات مواد شبه‌افيوني كه در جسم انسان توليد مي‌شود به قدري گسترده و ناشناخته است كه به غلط تصور مي‌شود فقط مرفين يا مشتقات آن روي آن اثر مي‌گذارد هرچند همين موضوع را هم بسياري نمي‌دانند اما تحقيقات كاربردي با قدرت و اطمينان اين موضوع را ثابت كرده است كه كليه موادي كه انسان را از حالت تعادل طبيعي خارج مي‌كند ، شامل هرويين ، ترياك ، شيره ، الكل ، حشيش ، كراك ، شيشه ، اكستازي ، قرص‌هاي خواب‌ ، آرامبخش و ضدافسردگي كه بدون تجويز پزشك مصرف گردد نيز مستقيماً روي اين سيستم اثر مي‌گذارند و باعث تخريب آن مي‌شوند  شيشه يك ماده مخدر بسيار قوي و خطرناك است و اعتياد آن در مقايسه با مواد مخدر شناخته شده نظير ترياك و هروئين بسيار سنگين‌تر و خطرناكتر است اما هر نوع اعتيادي قابل درمان است. هم‌اكنون بسیاری از  مصرف‌كنندگان شيشه از طرق مختلف به درمان قطعي رسيده‌اند .

لطفا برای همه بفرستید: ورودموادمخدر جدید: نام این ماده «پان پراگ» است و در بسته‌بندی زیبا و با عکس‌های هنرپیشه‌های هندی و پاکستان به صورت آدامس، پاستیل و پودرهایی با طعم نعنا و خوشبو کننده دهان وارد کشور می‌شود. قیمت این ماده مخدر الان در مشهد ۵۰ تومان تا ۳۰۰ تومان میباشد. دلیلی که مصرف‌کنندگان «پان پراگ»ها را به سمت آن می‌کشد، احساس گرمی، سرخوشی موقت، سبکی سر، گیجی و شادی کاذب است.

□  اعتياد يعني خوگرفتن و وابسته شدن جسمي‌، رواني و عصبي فرد به مواد مخدر كه ترك يا فرار از آن ناممكن و يا بسيار مشكل است.

□  اعتياد يعني مصرف نابجا و مكرر مواد مخدر كه موجب وابستگي به آنها مي‌شود. اين وابستگي بدني و رواني است، ترك مصرف مواد افيوني مشكلات و محروميت هاي بدني و رواني را در پي خواهد داشت ( از مقاله دكتر سيد حسين فخر ).

□ اعتياد عبارتست از وابستگي به عوامل يا موادي‌ كه تكرار مصرف آنها با كم و كيف مشخص و درمان معين از ديدگاه معتاد ضروري مي‌نمايد. ( از مقاله دكتر احمد حسني ).

□ اعتياد يك بيماري رواني، اجتماعي، اقتصادي است كه بر اثر فعل و انفعال تدريجي بين بدن انسان و مواد شيميائي تحت تأثير يك سلسله شرايط و اوضاع و احوال خاص رواني، اقتصادي، اجتماعي و سنتي به وجود مي‌آيد. ( از تحقيق خانم دكتر ربابه شيخ‌الاسلام )

□  از نظر فارماكولوژي اعتياد عبارت است از حالت مقاومت اكتسابي كه در نتيجه استعمال متمادي دارو در بدن حاصل مي‌شود به قسمي كه استعمال مكرر دارو موجب كاسته شدن اثرات تدريجي مي‌گردد و پس از مدتي شخص مي‌تواند مقادير سمي دارو را در بدن بدون ناراحتي تحمل كند و در صورتي كه دارو به بدن نرسد اختلالات جسمي و رواني موسوم به سندروم محروميت بروز مي‌كند. در سال 1950 سازمان جهاني بهداشت تعريف زير را براي اعتياد ارائه دادند:

□ اعتياد داروئي حالتي است كه در اثر مصرف دوره‌اي يا مداوم يك ماده شيميائي ( طبيعي يا مصنوعي ) كه براي انسان يا جامعه مضر باشد ايجاد مي‌گردد و ويژگي‌هاي آن به قرار زير است: 1- اشتياق يا نياز اجباري به استفاده مداوم آن ماده و ظهور رفتاري اجباري براي پيدا كردن آن به هر وسيله. 2- تمايل به افزودن به مقدار مصرف به مرور زمان. 3- پيدا شدن وابستگي‌هاي جسمي و رواني براثر استفاده از آن ماده.

اين كميته براي استفاده مداوم يا دوره‌اي مواد شيميائي كه براي فرد و جامعه مضر نبوده و نيز حالت ايجاد شده توسط آن خصوصيات بالا را نداشته باشد واژه عادت داروئي را در نظر گرفت. ولي به مرور زمان مشخص گرديد كه تعاريف خصوصاً براي عادت داروئي نارسا هستند و به همين دليل در سال 1957 ميلادي تعاريف توسط كميته كارشناسان سازمان جهاني بهداشت مجدداً به اين صورت تصحيح گرديد كه وابستگي رواني به يك دارو “بدون پديده محروميت” را عادت و وابستگي رواني و جسمي “همراه با پديده محروميت” را اعتياد ناميده‌اند. اما تعاريف فوق نيز با شروع مصرف داروهائي از قبيل ال . اس . دي و آمفتامين‌ها نارسا شدند. چون مصرف آمفتامين‌ براي گروهي موجب افزايش فعاليت‌هاي روزانه مي‌گشت و براي گروهي حمله جنون ايجاد مي‌كرد به همين جهت در سال 1964 كميته مزبور اصطلاح وابستگي داروئي را Drug Dependence براي هر دو حالت فوق انتخاب كرد و چنين استدلال نمود كه يك بيمار ممكن است نسبت به داروي خاص وابستگي رواني پيدا كند، در حالي كه بيمار ديگر نسبت به همين دارو، علاوه بر وابستگي رواني از لحاظ جسماني نيز وابسته شود. كميته مزبور وابستگي داروئي را حالتي ناشي از استعمال مكرر يك دارو به طور دوره‌اي يا مداوم مي‌داند، كه خصوصيات آن بسته به ماده مورد استفاده متغير است و به هيم دليل ذكر شده است كه نام شيميائي مورد بحث در جلو عبارت “وابستگي داروئي” قيد گردد. به هر حال با توجه به اينكه در كشور ما واژه اعتياد از همه جهت قابل درك عموم مي‌باشد در اين سايت از كلمه اعتياد بيشتر استفاده شده است. با توجه به تعاريف فوق در رابطه با اعتياد مشخصاً در چند مقوله با يكديگر شريكند و آن اينكه:

1- وابستگي شديد وجود دارد.

2- وابستگي جسمي و رواني است.

3- قطع اين وابستگي مشكلاتي را به همراه دارد.